Stal hartowana czy ulepszana cieplnie?
Wybór odpowiedniej obróbki cieplnej stali to jeden z najważniejszych etapów projektowania. Choć oba procesy zaczynają się podobnie, ich efekt końcowy jest skrajnie różny.
1. Hartowanie – Priorytet: Twardość
Maksymalna odporność na ścieraniePolega na gwałtownym schłodzeniu stali. Powoduje powstanie struktury martenzytycznej.
- Zalety: Ekstremalna twardość powierzchniowa.
- Wady: Wysoka kruchość (materiał pęka przy uderzeniu).
2. Ulepszanie cieplne – Priorytet: Wytrzymałość
Złoty środekTo hartowanie połączone z wysokim odpuszczaniem (powyżej 500°C).
- Zalety: Wysoka granica plastyczności i udarność.
- Zastosowanie: Elementy pracujące dynamicznie (wały, osie).
„Jeśli Twoja część ma ciąć – hartuj ją. Jeśli ma przenosić ciężkie ładunki i nie pękać – ulepszaj ją cieplnie.”
| Cecha | Stal Hartowana | Stal Ulepszana |
|---|---|---|
| Twardość | Bardzo wysoka (60 HRC) | Średnia (30-40 HRC) |
| Kruchość | Wysoka | Niska (ciągliwa) |
| Obróbka | Tylko szlifowanie | Możliwe skrawanie |
Werdykt
Hartowanie: Wybierz dla noży i części ściernych.
Ulepszanie: Wybierz dla śrub (klasy 8.8+), wałów i ram konstrukcyjnych.
